Warmtepompboiler met of zonder coil: welke kies je?

Wat is een coil in een warmtepompboiler?

Een coil is een extra spiraalvormige warmtewisselaar in het voorraadvat. Daar stroomt verwarmingswater doorheen dat warmte afgeeft aan het tapwater. Beide waterstromen blijven van elkaar gescheiden. De coil is geen elektrisch element en maakt zelf geen warmte.

Een warmtepompboiler zonder extra coil heeft nog steeds zijn eigen warmtepomp. De coil voegt een mogelijkheid toe om het vat vanuit een andere bron te laden. Welke bron is toegestaan, verschilt per uitvoering: Dimplex beschrijft de extra wisselaar van de Edel 270 DE2 bijvoorbeeld voor toepassing met een zonnecollector.

Bron: Dimplex · uitleg over de Edel DE2 en water/water-uitvoeringen ↗

Met of zonder coil: de belangrijkste verschillen

Begin bij de warmtebron die je wilt gebruiken. Alleen een hogere inhoud, een gunstige aanbieding of het vooruitzicht van vloerverwarming maakt een coil nog niet nodig.

• Bekijk warmtepompboilers en hun uitvoeringen →

Wat zijn de voordelen van een cv-ketel op de coil?

Bij een toegestane combinatie kan de cv-ketel warmte aan het vat leveren. Dat kan helpen bij een grote warmwatervraag of als je de ketel als aanvullende bron wilt behouden. Of het vat sneller opwarmt, hangt af van het beschikbare ketelvermogen én het vermogen dat de coil bij de gekozen temperaturen kan overdragen.

Voor de warmte die de ketel levert, hoeft de eigen warmtepomp of het elektrische element minder te leveren. Daar staat gasverbruik tegenover. Je bespaart dus mogelijk stroom bij de boiler, maar daarmee is nog geen besparing voor de hele installatie aangetoond.

Aansluiten via een coil verschilt van een combiketel achter de boiler in de tapwaterleiding. Atlantic noemt die serieschakeling ook bij uitvoeringen zonder coil. Laat vooraf vaststellen welke combinatie je nodig hebt.

Bron: Atlantic · FAQ: coil en combinatie met een combi-gasketel ↗

Kan een centrale warmtepomp de boiler via de coil verwarmen?

Dat kan bij een daarvoor geschikte combinatie. De centrale warmtepomp levert dan verwarmingswater aan de spiraal om het tapwater te verwarmen. Mogelijke voordelen zijn dat je een bestaande warmtebron benut en de inzet van het elektrische element in de boiler beperkt.

Niet iedere spiraal die met een cv-ketel werkt, is geschikt voor een warmtepomp. NIBE vermeldt bij de PUB-spiraalboilers bijvoorbeeld dat aansluiting op een warmtepomp slechts in sommige situaties mogelijk is. Dat product is een indirecte boiler; het is geen bewijs van compatibiliteit van een Explorer of Edel.

Laat het overdrachtsvermogen controleren bij de werkelijk geplande laadtemperatuur en waterstroom. Vraag ook hoe de regeling wisselt tussen woningverwarming en tapwater. Een centrale lucht/water-warmtepomp blijft buitenlucht gebruiken: de warmteproductie verschuift naar een ander toestel.

Bron: NIBE · PUB: geschiktheid van een spiraalboiler voor ketel of warmtepomp ↗

Vloerverwarmingsretour gebruiken: wat kan er in de winter?

Een gewone coil geeft alleen warmte aan het vat af wanneer het water in de coil warmer is dan het tapwater eromheen. Een retourleiding van bijvoorbeeld 30 °C kan daarmee geen volledig vat op 50 °C brengen. Dit volgt uit warmteoverdracht; het zijn voorbeeldtemperaturen, geen voorschrift voor jouw installatie.

Na het tappen kan het water onderin een vat kouder zijn dan de retour. Voorverwarming is dan in beginsel mogelijk als de fabrikant en het installatieontwerp dit toelaten. Voor het bereiken van een hogere eindtemperatuur blijft een warmere bron of actieve verwarming nodig. De regeling moet ook voorkomen dat een koudere kring het vat juist afkoelt.

Retourwarmte is bovendien niet automatisch restwarmte die anders verloren gaat. Als je warmte aan de vloerkring onttrekt terwijl de woning verwarming nodig heeft, kan de ketel of centrale warmtepomp extra moeten leveren. Beoordeel daarom het verbruik van de hele installatie.

• Lees hoe warmtebron en bijverwarming het verbruik beïnvloeden →

Een water/water-warmtepompboiler werkt anders

Een speciaal water/water-model gebruikt de retourwarmte als bron voor zijn eigen compressor. Die verhoogt de temperatuur tot een niveau waarmee tapwater kan worden verwarmd. Zo kan lage retourwarmte bruikbaar zijn zonder lucht als bron voor deze boiler te gebruiken.

De handleiding van de Dimplex Edel WATER/2 200 (893332) en 270 (893333) beschrijft warmtepompbedrijf bij retourwater van 18 tot 50 °C en een tapwaterinstelling tot 55 °C met de warmtepomp. Buiten dat bronbereik beschrijft de handleiding verwarming met de elektrische back-up. Dit zijn de waarden uit deze handleiding. De Edel-brochure uit 2022 noemt voor water/water andere temperatuurgrenzen; laat de leverancier bevestigen welke documentversie bij het geleverde toestel hoort.

Er blijft dus elektriciteit nodig voor de compressor en onder bepaalde omstandigheden voor het element. Laat ook controleren of de vloerkring en het zomerbedrijf voldoen aan de handleiding. Een extra coil maakt een lucht/water-model niet tot dit type water/water-warmtepompboiler.

Bron: Dimplex · Edel water/water 200/270, werking en bronbereik, PDF p. 11 ↗

Voorbeeld: Atlantic Explorer V5 200 en 200 C

Bij de Explorer V5 verschilt de werkelijke opslaginhoud tussen de gewone 200 en de 200 C met coil. De V40-waarden liggen in de betreffende fabrikanttest juist dicht bij elkaar. Dat laat zien waarom je opslagliters en beschikbaar mengwater apart moet vergelijken.

De hieronder genoemde V40-waarden horen bij profiel L en een minimumdrukverschil van 30 Pa. Vergelijk ze niet los van die testcondities.

• Explorer V5 200 zonder coil bekijken →
• Explorer V5 200 C met coil bekijken →

Bron: Atlantic · Explorer V5, technische tabellen p. 120–121 (PDF p. 13–14) ↗

Levert een coil besparing op?

Een coil heeft geen eigen rendement waarmee je direct een jaarlijkse besparing kunt berekenen. Vergelijk de kosten van de externe warmte met de kosten van de warmteproductie die bij de boiler vervalt. Neem ook laadleidingen, pompenergie, vatverlies en eventuele gevolgen voor de woningverwarming mee.

Vraag een offerte voor het hele systeem: toestel, aansluitingen, pompen, regeling en installatie. De mogelijke nadelen zijn extra kosten en een complexere installatie; de opslaginhoud kan per uitvoering eveneens verschillen. Een ongebruikte coil levert geen energiebesparing op.

Onze rekentool vergelijkt energiekosten met zichtbare aannames, maar simuleert geen automatische samenwerking van ketel, coil en warmtepomp. Gebruik de uitkomst daarom niet als voorspelling voor zo’n combinatie.

• Vergelijk aanschaf, installatie en energiekosten →
• Neem het verlies van je bestaande voorraadvat mee →

Welke uitvoering past bij jouw installatie?

Zonder geplande externe bron is een uitvoering zonder coil een logisch startpunt. Heb je wel een concrete bron, laat dan vastleggen dat de exacte boiler daarmee mag samenwerken en voldoende warmte kan overdragen bij de gekozen temperaturen.

Bespreek vóór aankoop de volledige typecode, de gewenste warmwaterhoeveelheid, het laadvermogen, de regeling en het gedrag in winter en zomer. Vergelijk daarna de passende uitvoeringen op V40, opstelruimte, onderhoud en totale prijs. Zo kies je de aansluiting die je werkelijk gaat gebruiken.

• Vergelijk exacte uitvoeringen →
• Bepaal hoeveel warmwatercomfort je nodig hebt →