Welk koudemiddel kies je voor een warmtepompboiler?

Welke koudemiddelen kom je tegen?

R290 (propaan), R134a en R513A komen voor in geïntegreerde warmtepompboilers. R32 kom je ook tegen, bijvoorbeeld in de Atlantic Calypso Split V3 met een aparte buitenunit. De uitvoering en generatie zijn dus belangrijker dan alleen de merknaam.

De tabel noemt voorbeelden uit fabrikantdocumentatie. Een ouder document bewijst niet dat die uitvoering nog nieuw verkrijgbaar is.

Bron: Atlantic · Calypso Split V3, installatiehandleiding ↗

Waarom heeft R290 onze voorkeur?

GWP beschrijft het aardopwarmingsvermogen van een stof wanneer deze vrijkomt. R290 heeft een zeer lage GWP en is geen F-gas. R134a, R513A en R32 zijn wel gefluoreerde koudemiddelen. R513A scoort lager dan R134a, maar blijft boven de GWP-grens van 150 die bij Europese toestelverboden wordt gebruikt.

Je kunt voor R290 zowel GWP 3 als 0,02 tegenkomen. Bronnen gebruiken verschillende beoordelingsgrondslagen; de Europese Commissie vermeldt momenteel 0,02. Dat is geen verschil in energieverbruik van de boiler.

Ons aankoopadvies: geef R290 de voorkeur als de overige eigenschappen goed bij je situatie passen. Een zeer lage directe klimaatimpact maakt een te groot of ongeschikt toestel nog geen goede keuze.

Bron: Europese Commissie · koudemiddelen, GWP en toestelcategorieën ↗

Is een R290-boiler altijd zuiniger?

Het koudemiddel alleen is onvoldoende om het stroomverbruik te voorspellen. Vergelijk de prestaties van het hele toestel bij dezelfde omstandigheden.

Atlantic vermeldt voor dezelfde Explorer van 200 liter een COP van 3,18 bij 7 °C lucht en 3,63 bij 20 °C lucht. Het koudemiddel verandert niet; de testomstandigheden wel.

Vergelijk COP bij dezelfde luchttemperatuur, hetzelfde tapprofiel en vergelijkbare watertemperaturen. Bekijk ook de elektrische bijverwarming. Een vermelding “COP tot…” is onvoldoende voor een eerlijke rangschikking.

• Wat bepaalt het werkelijke stroomverbruik? →

Bron: Atlantic · productgids, Explorer-testwaarden ↗

Is R290 veilig in huis?

R290 is propaan en brandbaar. Een R290-toestel moet daarvoor ontworpen zijn en volgens de fabrikantvoorschriften worden geplaatst.

Gebruik geen algemene regel zoals “iedere R290-boiler kan in een kleine kast”. De eisen verschillen per toestel en luchtconfiguratie. De aangehaalde Vaillant-handleiding maakt bijvoorbeeld onderscheid tussen volledig gekanaliseerde en gedeeltelijk of niet-gekanaliseerde opstellingen. Pas voorwaarden uit deze handleiding niet automatisch toe op een andere uitvoering.

Laat vóór aankoop controleren of de beschikbare ruimte, luchtvoorziening en aansluitingen geschikt zijn voor jouw exacte model.

• Waar let je op bij plaatsing in garage of op zolder? →

Bron: Vaillant · installatiehandleiding, plaatsingsvoorwaarden ↗

Wat verandert er vanaf 2027?

Vanaf 1 januari 2027 geldt voor het nieuw op de markt brengen van zelfstandige warmtepompen tot en met 12 kW in beginsel een verbod op F-gassen met GWP 150 of hoger. Vanaf 2032 wordt deze categorie in beginsel F-gasvrij. Er bestaan locatiegebonden veiligheidsuitzonderingen.

Een gebruikelijke warmtepompboiler met een compleet fabrieksmatig gesloten koudemiddelcircuit past doorgaans binnen deze categorie. Dat is een toepassing van de definitie; de bijlage noemt warmtepompboilers niet afzonderlijk. Controleer bij afwijkende of splituitvoeringen de juiste classificatie.

Dit betekent niet dat je een bestaande R134a- of R513A-boiler in 2027 moet vervangen. De regels onderscheiden het voor het eerst op de markt brengen, verdere levering en inbedrijfstelling. Voor eerder rechtmatig op de markt gebrachte voorraad gelden bewijsregels. Vraag bij aankoop rond de overgangsdatum of levering en installatie van de exacte uitvoering zijn toegestaan.

Bron: EU-verordening 2024/573 · artikelen 11 en 13, bijlage IV ↗

Controleer de generatie: Explorer V4 of V5

De naam “Atlantic Explorer” is niet voldoende om het koudemiddel te bepalen. De oudere Explorer V4 gebruikt R513A. De Explorer V5 gebruikt R290. Een scherpere aanbieding kan dus betrekking hebben op een andere generatie.

Vergelijk het volledige model en artikelnummer met de bijbehorende fabrikantdocumentatie. Neem niet aan dat een foto of verkorte winkelnaam voldoende bewijs geeft.

• Bekijk de exacte Explorer V5 270 →

Bron: Atlantic · oudere Explorer-handleiding, R513A ↗

Voorbeelden van actuele R290-toestellen

Atlantic vermeldt R290 voor de Explorer V5. Ook Vaillant vermeldt R290 voor de aroSTOR plus. Dit zijn voorbeelden van verschillende series, geen ranglijst op geschiktheid.

Vergelijk per uitvoering de V40, afmetingen, geluidsgegevens en prestaties onder dezelfde testcondities. Het koudemiddel bewijst op zichzelf niet dat een model stiller is of langer meegaat.

• Vergelijk de beschikbare warmtepompboilers →

Bron: Atlantic · Nederlandse brochure warmtepompboilers ↗

Zo zouden wij een warmtepompboiler kiezen

Begin bij je warmwatercomfort: past de V40 bij je douche- en badgebruik? Controleer vervolgens de opstelruimte, luchtvoorziening en onderhoudstoegang. Vergelijk daarna verbruik onder gelijke condities, geluid, garantie en beschikbare service.

Geef bij verder passende keuzes de voorkeur aan R290. We zouden een aantrekkelijke R134a- of R513A-aanbieding niet uitsluitend op prijs beoordelen: laat uitvoering, plaatsbaarheid, service en de toepasselijke overgangsregels meewegen.

Bron: Vaillant · aroSTOR plus, productgegevens ↗

Kan ik mijn bestaande boiler blijven gebruiken?

Alleen het gebruik van R134a of R513A verplicht je niet om een werkende boiler nu te vervangen. Houd de fabrikantvoorschriften voor onderhoud aan en bespreek een storing of vervanging met een deskundige.

Deze oudere Ariston-documentatie illustreert waarom je de uitvoering moet controleren: NUOS PLUS Wi-Fi is daarin beschreven met R134a. Een familienaam zonder generatie of artikelnummer is onvoldoende voor een aankoopbeslissing.

Bron: Ariston · NUOS PLUS Wi-Fi, productdocument 2024 ↗