Warmtepompboiler en zonnepanelen: warmte opslaan na salderen

Salderen stopt op 1 januari 2027: wat verandert er?

Vanaf 1 januari 2027 kun je teruggeleverde zonnestroom niet meer wegstrepen tegen stroom die je van het net afneemt. Je ontvangt wel een terugleververgoeding. Van 2027 tot en met 2029 moet die minimaal 50% van het kale leveringstarief bedragen. Dat kale tarief is exclusief belastingen; het is dus niet de helft van je volledige inkoopprijs.

Rechtstreeks eigen stroom gebruiken kan daardoor aantrekkelijker worden dan eerst terugleveren en later stroom inkopen. Bekijk naast de vergoeding ook de terugleverkosten en voorwaarden van jouw contract. Het einde van salderen betekent niet dat teruggeleverde stroom waardeloos wordt.

Bron: Rijksoverheid · salderingsregeling stopt in 2027 ↗

Hoe werkt een warmtepompboiler als thermische batterij?

De warmtepomp gebruikt elektriciteit om warmte uit een bron, bijvoorbeeld lucht, aan het tapwater af te geven. Het geïsoleerde vat bewaart dat warme water totdat je gaat douchen of afwassen. Met thermische batterij bedoelen we deze warmteopslag: je kunt er geen koelkast of verlichting mee voeden.

Het eenvoudigste principe is opwarming verschuiven van de avond naar de middag. Je hoeft daarvoor niet automatisch een hogere watertemperatuur te kiezen. Is het vat al warm, dan is de resterende opslagruimte beperkt. Isolatie vertraagt afkoeling, maar voorkomt warmteverlies niet.

Heb je al een volledig elektrische warmtepomp met een tapwatervat? Onderzoek eerst of je dat vat overdag kunt laten laden. Milieu Centraal noemt juist die mogelijkheid om meer zonnestroom zelf te gebruiken. Een extra losse boiler is daarvoor niet vanzelf nodig.

Bron: Milieu Centraal · warm water verwarmen met eigen zonnestroom ↗

Hoeveel warmte kun je in een vat van 200 liter opslaan?

Een eigen rekenvoorbeeld: 200 liter water gemiddeld van 45 naar 55 °C verwarmen vraagt ongeveer 2,33 kWh warmte. We rekenen met 1 kg water per liter en een soortelijke warmte van 4,1868 kJ per kg per graad: 200 × 10 × 4,1868 / 3.600. Dit is extra warmte boven het beginniveau, geen elektrische batterijcapaciteit.

Bij een aangenomen COP van 3 vraagt die opwarming ongeveer 0,78 kWh elektriciteit. Een elektrisch element vraagt ongeveer 2,33 kWh. De COP is hier een rekenaanname, geen gemeten prestatie bij deze temperaturen. Vatverlies, hulpenergie, stratificatie en tussentijds tappen zijn niet meegerekend.

• Kies de inhoud op basis van je warmwatergebruik →

Compressor of elektrisch element: wat is verstandig?

De compressor levert doorgaans meer warmte per kWh stroom dan een weerstandselement. Geef hem daarom waar mogelijk tijd om het vat te laden. Alleen zo veel mogelijk zonnestroom in een element stoppen kan je eigen verbruik verhogen zonder de voordeligste manier van verwarmen te zijn.

Een element kan nodig zijn voor extra comfort of een voorgeschreven bedrijfscyclus. De handleiding van Dimplex WATER/2 200 (893332) en 270 (893333) onderscheidt PV-standen met alleen de warmtepomp en met aanvullende elektrische verwarming. Dit voorbeeld geldt voor die toestellen; controleer bij andere uitvoeringen welke stand en temperatuur het externe signaal oproept.

Een hogere vattemperatuur geeft meer warmteopslag, maar kan ook het rendement verlagen en het warmteverlies vergroten. Gebruik uitsluitend toegestane instellingen en behoud de voorgeschreven hygiëne- en beveiligingsfuncties. Een grote zomeropbrengst is geen reden om het vat onbeperkt heter te maken.

• Lees wat COP, bijverwarming en verlies betekenen →

Bron: Dimplex · WATER/2 200/270: PV-bedrijfsstanden en elektrische ondersteuning, p. 11–14 ↗

Slimme aansturing: tijdprogramma, PV-contact of energiemanager?

Een ingebouwd tijdprogramma laat het toestel overdag opwarmen. Dat is een eenvoudige eerste stap, maar een klok weet niet of er wolken zijn of dat de auto al je zonnestroom gebruikt. Werkelijk overschot is de opwek minus het gelijktijdige verbruik in huis.

Een passende energiemanager kan het netto overschot meten en een warmtevraag of aangepaste bedrijfsstand doorgeven. Atlantic vermeldt Smart Grid-ingangscontacten bij de Explorer V5. Zo’n ingang maakt een koppeling mogelijk; hij meet niet zelfstandig het volledige huishoudelijke overschot.

Voltvrije contacten zijn dus geen universele aansluiting voor elke boiler. Controleer het vereiste signaal, de toegestane spanning, de schakelstanden en de werking van het element in de installatiehandleiding. Wifi of een app alleen bewijst evenmin dat een toestel op overschot kan regelen. Laat de aansluiting en instellingen verzorgen volgens de fabrikantvoorschriften.

• Explorer V5 270: aansturing en voorwaarden →
• Explorer V5 200: fabrikantdocumentatie →

Bron: Atlantic · Explorer V5 en Smart Grid-ingangscontacten ↗

Wat kan het financieel opleveren?

Neem een fictief voorbeeld na het einde van salderen: je verschuift 1 kWh stroomverbruik van de avond naar eigen zonnestroom overdag. Bij € 0,30 per kWh inkoop en € 0,08 terugleververgoeding is het brutovoordeel € 0,22. We veronderstellen dezelfde hoeveelheid nuttige warmte, hetzelfde rendement en geen extra verlies. Dit zijn voorbeeldtarieven, geen marktprijzen.

Voor een jaarbedrag heb je nodig hoeveel verbruik je daadwerkelijk kunt verschuiven. Neem geen volledige jaaropbrengst van je panelen: het vat kan vol zijn en je dagelijkse warmwaterbehoefte is beperkt. Trek extra warmteverlies, eventuele regelkosten en extra elementgebruik af. Terugleverkosten veranderen alleen voor zover jouw contract en tariefstructuur dat bepalen.

Onze pagina Berekenen vergelijkt energiekosten met zichtbare aannames. Zij simuleert geen opwek en warmtevraag per uur en berekent dus nog geen persoonlijke opbrengst van PV-aansturing. Een exact besparingsbedrag vraagt meetgegevens en een vergelijking met je huidige warmwatervoorziening.

• Bekijk de aannames in de rekentool →
• Vergelijk ook aanschaf en installatie →

Waar let je op bij de keuze van een toestel?

Begin bij voldoende warm water op de momenten waarop je het gebruikt. Kijk daarna naar de opwarmtijd, werkelijke vatinhoud, opslagverlies en de beschikbare regelmogelijkheden. Een hele avond en ochtend overbruggen is een andere opdracht dan alleen een douche aan het einde van de middag.

Vraag de installateur wat er gebeurt bij weinig zon, een vol vat en een onverwachte warmwatervraag. De winter vraagt een eigen beoordeling: zonnepanelen leveren dan doorgaans minder op. Controleer ook of het laadschema rekening houdt met andere grote stroomgebruikers.

Voor zonnestroom via de elektrische voeding heb je geen extra coil nodig. Die spiraal is bedoeld voor een geschikte externe warmtebron, zoals een zonnecollector. Zonnepanelen leveren elektriciteit; zonnecollectoren leveren warmte. Dat zijn verschillende aansluitprincipes.

• Lees het verschil tussen met en zonder coil →
• Bekijk de aansturing van exacte uitvoeringen →

Wanneer is warmteopslag met zonnestroom interessant?

Vooral wanneer je toch een passende warmwatervoorziening nodig hebt, geregeld een zonnestroomoverschot hebt en opwarming naar die momenten kunt verschuiven. Bij een bestaand geschikt toestel kan een aangepast tijdprogramma al een logische eerste stap zijn.

Koop geen groter vat of extra toestel alleen om teruglevering te vermijden. Vergelijk eerst slim gebruik van je bestaande installatie, het verwachte dagelijkse warmwaterverbruik en de totale investering. De beste uitkomst is voldoende warm water met zo weinig mogelijk kosten en energiegebruik.